KHOẢNG TRỜI RIÊNG

Lặng thầm vững bước tiến, dẫn dắt cả đại đội  hướng đến con đường giác ngộ, đó chính là Sư Trưởng Ngọc Duyên (1955 – ) ở quê hương tôi. Một góc trời yên bình, giản dị, đậm chất nghĩa tình của đất Cần Thơ, vùng sông nước miền Tây Nam bộ, nơi ấy sinh ra người con Phật, hội đủ khí chất của một nữ kiệt anh hào, mà trong pháp quyến quê tôi tôn xưng người là “Sư Trưởng”. Cứ về làng này hỏi “sư trưởng” thì gần như lớn nhỏ đều biết ngay vị trụ trì Tịnh Thất Siêu Lý, trú xứ  nhóm tu nữ Nam tông – đệ tử của ngài cố trưởng lão Tịnh Sự. Nơi ấy, Tịnh Thất Siêu Lý đã được thành lập từ năm 1974.

Chuyện kể rằng, vào thời trước 1975, hòa thượng Trưởng lão Tịnh Sự đi hoằng pháp nhiều nơi ở  các tỉnh thành, lúc đó Sư Trưởng Ngọc Duyên còn là một nữ tu sĩ trẻ chỉ mới lên tuổi đôi mươi, đã xuống tóc quy y cửa Phật. Trong thời gian đó, sư trưởng đến  học Pali và kinh điển Nikāya do ngài hòa thượng Thích Minh Châu giảng dạy tại thiền viện Vạn Hạnh, nay là trụ sở Viện Nghiên Cứu Phật học Việt Nam, còn là cơ sở 01 của Học viện Phật giáo Việt Nam TP. HCM. Từ trái tim cầu đạo, đã dẫn lối Sư Trưởng Ngọc Duyên gặp ngài trưởng lão Tịnh Sự. Từ đó, Sư Trưởng cùng nhóm bổn đạo thỉnh ngài hòa thượng Tịnh Sự về vùng quê Sư Trưởng dạy đạo. Một khu vườn trúc tre với những con mương, được bao bọc phía trước là con sông, phía sau vườn là cánh đồng ruộng bạc ngàn. Nơi ấy được biết với  tên gọi là  vàm Bà Quế, Thốt Nốt, Cần Thơ. Một vùng quê chưa bao giờ có xuất hiện bóng Tăng Ni Phật tử, người dân nơi đây đơn thuần theo đạo thờ cúng ông bà. Trong vài lần tới lui hướng đạo… Một số  đệ tử của Hòa thượng Tịnh Sự lo ngại cho Thầy đi hoằng pháp nơi quá xa xôi, hẻo lánh, không an toàn nên thỉnh ngài Dừng Tới Lui giảng pháp nơi ấy…

Nhưng không! Ngài Trưởng Lão vẫn quyết định: “Sư đã hứa, dù bước ra khỏi chùa ba bước, Sư phải chết, Sư cũng đi, để không phản lại lời hứa”.

Thế là từ đó, lớp học nơi giảng đường lá đơn sơ trong khu vườn trúc được ngài hòa thượng Tịnh Sự thường xuyên lui tới dạy đạo nhiều năm liền. Nhiều người tụ họp ngồi nghe ngài dạy pháp chơn đế, pháp tục đế, đâu là ngũ uẩn, danh và sắc, phân tích theo tạng Vi Diệu Pháp, các thực tính pháp dẫn luân hồi, pháp thoát dòng luân hồi theo con đường tu tập thiền quán Tứ Niệm Xứ… Sư Trưởng Ngọc Duyên và pháp quyến xúm xít lắng lòng nuốt từng lời, từng câu kinh, ý pháp được truyền trao từ ngài hòa thượng Tổ Sư Abhidhamma Việt Nam

Sự khát khao giáo pháp, hiểu thấu đáo từng chi tiết trong bảng nêu chi pháp tạng Abhidhamma, Sư Trưởng Ngọc Duyên đã mạnh mẽ chọn hướng đạo mới cho hành trình giác ngộ, chuyển hệ phái gốc, quy y tu học theo truyền thống nguyên thủy, trở thành vị tu nữ Nam tông. Sư trưởng chọn tên tịnh thất là Siêu Lý, để ghi nhớ công ơn ngài đại trưởng lão hòa thượng Tịnh Sự đã hy sinh, không màn đến tính mạng, chấp nhận đương đầu nguy hiểm đến nơi xa xôi hẻo lánh trong thời chiến tranh vì truyền bá pháp vi diệu của đức Thế Tôn.

Tịnh Thất Siêu Lý là ngôi Tịnh Thất đầu tiên của Phật giáo Nam tông Kinh Việt Nam ở xứ gạo trắng nước trong do ngài Hòa thượng Tịnh Sự hướng đạo. Từ đó, Tịnh Thất Siêu Lý là trú xứ ẩn tu của nhóm tu nữ Nam tông dưới sự dẫn dắt của sư trưởng trụ trì Ngọc Duyên. Tịnh Thất Siêu Lý thực thụ là cơ sở hoạt động hợp pháp từ năm 1974, hiện trực thuộc sự quản lý của Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Cần Thơ.

Về sau, với nhiều Phật sự đa đoan ở thành phố Hồ Chí Minh, ngài hòa thượng Tổ Sư ít có thời gian đến Tịnh Thất Siêu Lý như trước nên mỗi khi ngài về chùa Viên Giác, tỉnh Vĩnh Long, ngài triệu tập các học viên để ban huấn từ, bồi dưỡng nâng cao kiến thức về Abhidhamma. Sư trưởng Ngọc Duyên và bổn đạo tự sắp xếp qua Vĩnh Long  tham dự. Dù không gian xa cách, phương tiện thời ấy khó khăn trắc trở, nhưng sợi dây gắn kết cho tình Thầy – Trò giữa Tổ Sư Tịnh Sự và Sư Trưởng Ngọc Duyên là tinh thần hiếu học, hiếu tu, nhiệt huyết với con đường thiền quán của Sư Trưởng Ngọc Duyên. Học pháp và nhập thất miệt mài với đề mục là công việc chuyên môn của Sư Trưởng Ngọc Duyên. Sư Trưởng đã tận dụng quỹ thời gian của đời mình cho nhiệm vụ của người xuất gia đệ tử Phật. Sự thinh lặng ít nói, nhưng luôn ẩn hiện trên gương mặt nụ từ bi, hài hòa với mọi người. Sắc diện sáng hồng, đầy oai nghiêm thanh tịnh của Sư Trưởng như là một kết quả của quá trình đã và đang sống hạnh ẩn cư, an trú pháp.

Tính đến nay, Tịnh Thất Siêu Lý đã trải qua hơn nửa thế kỷ, Sư Trưởng Ngọc Duyên đã làm nên không gian tịch mịch cho con đường thiền định thẳng bước tiến hành trình đã chọn. Càng tĩnh lặng lại càng thu hút, càng lôi cuốn tín đồ đến với Sư Trưởng. Cũng vậy, sự khép mình không phô trương náo nhiệt, không chạy theo trào lưu xã hội, không 4.0, 5.0, không không tất cả là không, không cần đám đông tung hô, không nhìn quanh, nhìn thẳng, vững vàng tiến về phía trước. Tất cả nội khí tập trung cho hạnh sống tĩnh lặng, quan sát danh sắc nội thân.

Sự tỏa sáng từ khí chất của vị nữ tu đầy cá tính nữ kiệt anh hào ấy đã tạo ra một hội chúng tương thích với hạnh sống của Sư Trưởng Ngọc Duyên. Từ tấm lòng của đại đội kính yêu vị tu nữ đức hạnh như thế nên không ai bảo ai, cứ thế gọi vị tu nữ ấy là “Sư Trưởng” dù cách gọi ấy có thể hơi lạ với một số nơi, với không ít người khi nghe gọi vị tu nữ Nam tông là “Sư Trưởng”. Nhưng trong tận đáy lòng kính trọng yêu thương của đại đội pháp quyến thì không có ngôn từ nào hơn để bày tỏ lòng tôn kính vị lãnh đạo tinh thần của mình bằng từ “Sư Trưởng”.

Quả thật là:

“Hương người đức hạnh,

Ngược gió khắp tung bay”